هشدار تازه درباره احتمال «جنگ داخلی» و «فروپاشی» در اسرائیل، تصویری از جامعه‌ای ترسیم می‌کند که جنگ‌های چندجبهه‌ای، بحران سربازی، خشونت شهرک‌نشینان، فشار اقتصادی و رقابت سیاسی، شکاف‌های قدیمی آن را به نقطه‌ای خطرناک رسانده است.
هشدار «شکاف از درون»
یک ارزیابی محرمانه منتسب به واحد «رد سل» سازمان سیا، اسرائیل را در برابر مجموعه‌ای از فشارهای همزمان قرار داده که می‌تواند به بی‌ثباتی شدید، درگیری داخلی یا حتی فروپاشی ساختاری منجر شود. این گزارش با عنوان «شکاف از درون» در ماه اوت تهیه شده و تمرکز آن بر وضعیت اسرائیل در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر است.
اهمیت این ارزیابی فقط در پیش‌بینی یک بحران سیاسی نیست؛ مسئله این است که فشارها از چند جبهه به‌طور همزمان در حال انباشته شدن هستند؛ جنگ‌های غزه، لبنان و ایران، افزایش هزینه‌های نظامی، بازگشت نیروهای ذخیره از میدان نبرد، اختلاف بر سر خدمت نظامی یهودیان فوق‌ارتدوکس، خشونت فزاینده شهرک‌نشینان و تلاش بنیامین نتانیاهو برای حفظ قدرت.
واحد «رد سل» اساساً برای به چالش کشیدن فرضیات غالب در دستگاه اطلاعاتی آمریکا ایجاد شده است. در گزارش منتشرشده از سوی «دراپ‌سایت نیوز»، یکی از منابع اطلاعاتی تأکید کرده که این تحلیل «یک اگرِ خیالی» نیست و شکاف‌های موجود در آستانه انتخابات باید جدی گرفته شوند.
سربازی؛ شکافی که جنگ آن را عمیق‌تر کرد
یکی از انفجاری‌ترین پرونده‌های داخلی، معافیت تاریخی یهودیان فوق‌ارتدوکس از خدمت نظامی است. در شرایطی که صدها هزار نیروی ذخیره برای جنگ‌های اخیر بسیج شده‌اند، بخش بزرگی از جامعه فوق‌ارتدوکس همچنان از خدمت اجباری فاصله دارد؛ مسئله‌ای که احساس نابرابری در تقسیم هزینه جنگ را تشدید کرده است.
پارلمان اسرائیل در ماه‌های اخیر قانونی را تصویب کرد که روند بازداشت و پیگرد مردان فوق‌ارتدوکسِ متخلف از خدمت را متوقف می‌کند و تحصیل مذهبی را به‌عنوان ارزشی بنیادین به رسمیت می‌شناسد. آسوشیتدپرس گزارش داده که تنها حدود ۱۰ درصد از ۱۳ هزار مرد فوق‌ارتدوکس واجد شرایط، هر سال به ارتش می‌پیوندند.
این مسئله مستقیماً به ائتلاف نتانیاهو نیز گره خورده است؛ زیرا احزاب شاس و یهودیت متحد توراتی از مهم‌ترین متحدان او هستند. بنابراین بحران سربازی فقط یک اختلاف اجتماعی نیست؛ می‌تواند ساختار سیاسی دولت را نیز تحت فشار قرار دهد.
جامعه‌ای که سلاح از جنگ به خانه می‌برد
گزارش سیا در کنار بحران سربازی، به بازگشت ده‌ها هزار نیروی ذخیره مسلح به زندگی غیرنظامی اشاره می‌کند. در اسرائیل، نیروهای ذخیره می‌توانند سلاح خود را در خانه نگهداری کنند و حمل سلاح‌های تهاجمی در فضای عمومی نیز رایج است. در چنین شرایطی، مرز میان جامعه نظامی‌شده و جامعه مدنی بیش از گذشته باریک می‌شود.
همزمان، خشونت شهرک‌نشینان در کرانه باختری به یکی از دیگر کانون‌های فشار تبدیل شده است. داده‌های مرکز داده‌های درگیری و رویدادهای مسلحانه (ACLED) نشان می‌دهد سال ۲۰۲۶ تاکنون خشونت مسلحانه شهرک‌نشینان به بالاترین سطح ثبت‌شده از زمان آغاز پایش این نهاد در سال ۲۰۱۶ رسیده است؛ تنها تا ۱۱ سپتامبر، ۲۰۳ مورد تیراندازی از سوی شهرک‌نشینان ثبت شده و ۲۶ نفر در این حوادث کشته شده‌اند.
در همین حال، واشنگتن‌پست گزارش داده که سازمان ملل از بیش از ۱۶۰۰ حمله شهرک‌نشینان بین ژانویه تا اوت خبر داده است؛ رقمی معادل بیش از شش حمله در روز.
انتخابات؛ نقطه‌ای برای برخورد شکاف‌ها
انتخابات ۲۷ اکتبر می‌تواند محل برخورد تمام این بحران‌ها باشد. نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند هیچ‌یک از اردوگاه‌های اصلی به‌تنهایی در موقعیت روشنی برای رسیدن به ۶۱ کرسی لازم جهت تشکیل دولت نیستند. مؤسسه دموکراسی اسرائیل نیز در سپتامبر گزارش کرد که تنها ۳۶ درصد از پاسخ‌دهندگان نسبت به آینده حکومت دموکراتیک خوش‌بین بودند و ۳۴ درصد نسبت به آینده امنیت ملی خوش‌بینی داشتند.
اما شکاف فقط میان اردوگاه‌های یهودی نیست. حدود ۲۰ درصد جمعیت اسرائیل را شهروندان فلسطینی تشکیل می‌دهند؛ جمعیتی که خود با تبعیض و محدودیت‌های سیاسی مواجه است. بنابراین تصویری که صرفاً از «شکاف میان اسرائیلی‌ها» ارائه شود، بخش مهمی از بحران اجتماعی را حذف می‌کند.
گزارش سیا حتی سناریوهایی را بررسی کرده که در آنها محدود شدن سرمایه‌گذاری و استخدام شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی خارجی یا توقف روند عادی‌سازی روابط برخی دولت‌های منطقه با اسرائیل، به‌عنوان جرقه‌ای برای تشدید بحران عمل کند.
در نهایت، مسئله فقط نتیجه یک انتخابات نیست. اسرائیل وارد مرحله‌ای شده که جنگ خارجی دیگر نمی‌تواند به‌سادگی شکاف‌های داخلی را پشت یک تهدید مشترک پنهان کند. بحران سربازی، هزینه جنگ، جامعه مسلح، خشونت شهرک‌نشینان، فشار اقتصادی و رقابت سیاسی اکنون همزمان در حال اثرگذاری‌اند. هشدار «شکاف از درون» دقیقاً از همین نقطه آغاز می‌شود؛ خطر اصلی ممکن است نه از مرزهای اسرائیل، بلکه از انباشته شدن بحران‌هایی ناشی شود که در داخل جامعه باقی مانده‌اند.
نظر شما